Podróż w czasie nad Wartą
Wyobraźmy sobie spacer nad Wartą, ale cofamy się w czasie o około 14 tysięcy lat. Nie ma Śremu ani Poznania, nie ma dróg ani mostów. Krajobraz jest zupełnie inny niż dzisiaj. U schyłku epoki lodowcowej klimat pozostaje chłodny i surowy, a Warta płynie przez szeroką dolinę ukształtowaną przez wcześniejsze procesy polodowcowe.
Dolina Warty jako korytarz migracyjny
Dolina rzeki jest naturalnym korytarzem przemieszczania się ludzi i zwierząt. Wzdłuż takich terenów wędrują stada reniferów, a ich sezonowe migracje są prawdopodobnie jednym z powodów, dla których pojawiają się tu również niewielkie grupy łowców-zbieraczy. Tam, gdzie pojawia się zwierzyna, pojawiają się także ludzie.
Życie paleolitycznych łowców
Paleolityczni łowcy prowadzą mobilny tryb życia i wędrują za stadami renów. Zwierzęta dostarczają im mięsa, skór, kości i poroża – surowców potrzebnych do codziennego funkcjonowania. Myśliwi zatrzymują się na wyżej położonych obszarach doliny, poza terenami regularnie zalewanymi przez rzekę. Zakładają tam tymczasowe obozowiska, rozpalają ogniska, obrabiają krzemień i przygotowują narzędzia wykorzystywane podczas polowań oraz codziennych prac. Powstają m.in. krzemienne ostrza, rylce i skrobacze.
Archeologiczne świadectwa
Tysiące lat później właśnie takie niewielkie przedmioty pozwalają archeologom odtwarzać życie ludzi, którzy przemierzali dolinę Warty u schyłku epoki lodowcowej. Następnym razem, gdy pójdziemy na spacer brzegiem Warty, pomyślmy, że dokładnie tą samą doliną – mroźną, dziką i pełną reniferów – wędrowali już kiedyś ludzie. Historyczna sztafeta nad naszą rzeką trwa bowiem już od tysięcy lat.
Warto przeczytać
- Dzieje Śremu, red. S. Chmielewski, Warszawa–Poznań 1972.
- Prahistoria ziem polskich, t. 1: Paleolit i mezolit, red. W. Chmielewski, W. Hensel, Wrocław 1975.
- Pradzieje Wielkopolski. Od epoki kamienia do średniowiecza, red. M. Kobusiewicz, Poznań 2008.
Źródło: Sremski Wywiad (Facebook). Zdjęcie: wygenerowane przy użyciu sztucznej inteligencji.
Źródło: Śremski Wywiad
Fot. m.facebook.com
